arxigramma-Deltaεν είναι (σε καμμία περίπτωση) πρόθεσή μου να σας κάνω κάποιο -άνευ νοήματος- μάθημα αρχαιοελληνικής Ιστορίας. Όμως, θεωρώ άκρως ενδιαφέρουσα μιά μικρή συζήτηση επάνω στα αρχαιοελληνικά ημερολόγια κι εορτολόγια – κι ελπίζω στο τέλος να συμφωνήσετε.

 

Ως γνωστόν, στην αρχαία Ελλάδα κάθε πόλη-κράτος είχε τους δικούς της νόμους, τα δικά της νομίσματα, καί το δικό της ημερολόγιο / εορτολόγιο. Τα οποία ημερολόγια κι εορτολόγια σπανίως συμφωνούσαν (σε ποσοστό άνω του 50%) ακόμη καί με τα αντίστοιχα πόλεων-αποικιών της μητρικής. Αυτά όλα βεβαίως δείχνουν έκφραση κυριαρχικών δικαιωμάτων, γι’ αυτό κι ήταν ξεχωριστά καί μοναδικά.

Σήμερα, μετά από τόσους αιώνες, έχουν πάψει να έχουν κάποια πρακτική σημασία. Απλώς, συνεισφέρουν στη δυσκολία της καλής «ανάγνωσης» της Ιστορίας, διότι οι αρχαιολόγοι κι οι λοιποί ειδικοί πρέπει να τα προσαρμόσουν στο δικό μας ημερολόγιο. (Καί τους βγαίνει η πίστη!)

Εν πάσει περιπτώσει, από τα ημερολόγια των αρχαίων πόλεών μας σήμερα γνωστότερο είναι το ημερολόγιο κι εορτολόγιο της αρχαίας Αθήνας, του οποίου ένας καλός συνοπτικός πίνακας παρουσίασης βρίσκεται εδώ. (Εκτεταμένο κείμενο, εδώ.) Από την πηγή του πίνακα (το βιβλίο του Μόμμσεν), βλέπουμε πως ο πίνακας συντάχθηκε με στοιχεία του 19ου αιώνα, που (επειδή δεν το έχω διαβάσει, πιθανώτατα) είναι τα σωζόμενα αρχαία κείμενα. Συν το όποιο σχετικό επιγραφικό υλικό είχε βρεθεί κι αναγνωστεί μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα.

Γιατί τα λέω αυτά; Επειδή η προσπάθεια αναγωγής των αρχαίων ημερομηνιών σε σημερινές, κατά τις αρχές του 20ου αιώνα ήταν άστοχη κατά ένα μήνα.

Κι αυτό, με τη σειρά του, γιατί συνέβαινε; Επειδή τα αρχαιοελληνικά ημερολόγια / εορτολόγια ήταν μείγματα ηλιακών καί σεληνιακών υπολογισμών. (Παράβαλε σημερινούς υπολογισμούς της Κυριακής του Πάσχα.)

Ευτυχώς, τα τελευταία χρόνια οι υπολογισμοί αναγωγής είναι κατά πολύ καλύτεροι, κι έχουν πιθανό σφάλμα όχι μεγαλύτερο από σύν ή πλην δύο μέρες.

Αν είστε φιλαναγνώστες, ή απλά έχετε περιέργεια, τη βιβλιογραφική ασυμφωνία (αρχών καί τέλους 20ου αιώνα) της απόδοσης ιστορικών ημερομηνιών στο σημερινό ημερολόγιο θα την παρατηρήσετε σε παλιά σχολικά βιβλία, ή παλιές σχολικές εγκυκλοπαίδειες. Εννοείται, σε σύγκριση με σημερινές εκδόσεις. (Βέβαια, επειδή οι περισσότεροι μαθαίνουν όση Ιστορία μαθαίνουν από σχολικά εγχειρίδια, τα οποία ανανεώνουν το περιεχόμενό τους με ρυθμό …αιώνα, είναι δύσκολο να ξερριζώσεις εσφαλμένες, αλλά παγιωμένες αντιλήψεις σχετικά με τις «ορθές» ημερομηνίες. Λεπτομέρεια. Κάτσε τουλάχιστον να μάθουν τα χοντρά της Ιστορίας των προγόνων μας, καί οι λεπτότητες ας μένουν.)

 

Όμως, γιά μιά στιγμή! Τί έγραψα παραπάνω; Ότι τα αρχαία ημερολόγια / εορτολόγια «έχουν πάψει να έχουν κάποια πρακτική σημασία»; Λάθος, φίλτατοι! Εσκεμμένο. Που έγινε μονάχα γιά τη ροή της κουβέντας.

Φυσικά, στο σημείο αυτό όλοι θα σπεύσουν να μου πουν ότι το αρχαίο εορτολόγιο πέρασε σχεδόν αυτούσιο στον χριστιανισμό, άρα «η συνέχεια της φυλής», κτλ κτλ. Αλλά, δεν εννοώ αυτό, το μυριάκις επαναληφθέν καί πασίγνωστο. Εννοώ κάτι απείρως σημαντικώτερο.

Λοιπόν…

Τί σας έχω πεί κατά καιρούς, ότι οι σημερινοί επικυρίαρχοι του πλανητάκου μας είναι γνώστες, βαθύτατοι θαυμαστές, κρυπτο-πιστοί, κι εν τέλει επίδοξοι φλογεροί αναβιωτές (παν)αρχαίων θρησκειών;

Τί σας έχω πεί παλιότερα, ότι -παραδείγματος χάριν- γιά τον Μωϋσή καί τους λοιπούς οπαδούς του η πραγματική «Γή της Επαγγελίας» ήταν η Αίγυπτος; (Αλλά, έλα που δεν άφηνε ο στρατός του Χορεμχέμπ να ξαναμπουκάρουν μέσα καί να καταλάβουν την εξουσία, κι έτσι ο Μωϋσής είδε κι αποείδε, πήρε το λεφούσι του καί τράβηξαν βορειοανατολικά, καί στο τέλος την πλήρωσαν οι Παλαιστίνιοι με τις ατείχιστες πόλεις.) Γιατί, τί νομίζετε; Πώς βρίσκονται το μάτι του Ώρου κι η κόλουρη πυραμίδα στα δολλάρια, αν αυτοί που κάνουν κουμάντο δεν έχουν τα πρωτεύοντα σημεία αναφοράς τους στην αρχαία Αίγυπτο – και ΣΑΦΩΣ ΟΧΙ σε …Μαλαχίες καί λοιπούς προφητεύοντες γιδοβοσκούς; Γιάααα ξυπνήστε λιγάκι!

Στο κάτω-κάτω, το να λέει κάποιος «άλφα» καί να σκέπτεται «βήτα», δεν είναι κάτι το πρωτότυπο ή το ασυνήθιστο. Μην εκπλήσσεστε καθόλου.

Εφ’ όσον, τώρα, αποδέχεστε το γεγονός ότι πράγματι, οι σημερινοί επικυρίαρχοι όντως είναι πιστοί αρχαίων θρησκειών (που σήμερα δήθεν «έχουν εκλείψει»), τότε θ’ αποδεχθείτε καί το γεγονός ότι οι εκδηλώσεις αυτών των ατόμων ακολουθούν το αντίστοιχο ημερολόγιο / εορτολόγιο των ίδιων αρχαίων θρησκειών.

Καταλαβαίνετε, λοιπόν, τη σημασία στη σημερινή ζωή του αρχαίου Αττικού ημερολογίου καί των άλλων παρεμφερών;

Με δυό λόγια: η σημασία τους έγκειται στο ότι αποτελούν το «λυσάρι», που μας βοηθάει να ερμηνεύσουμε ένα μεγάλο μέρος της συμπεριφοράς των κρατούντων. Κι όχι μόνον: καί να προβλέψουμε μελλοντικές εκδηλώσεις τους!

 

Γιά να είμαστε ακριβείς, εφ’ όσον αυτά τα ανθρωποειδή (που καθορίζουν τις τύχες μας, κτλ) είναι πιστοί (α) της αρχαίας Αιγυπτιακής θρησκείας (καί δή, του σκοτεινού της μέρους – με τον Σέτ, κτλ), καί (β) της -με όποια μορφή- θρησκείας του Κρόνου, τότε πρέπει να ψάξουμε τ’ αντίστοιχα ημερολόγια. (Το Αιγυπτιακό, εδώ κι εδώ. Ιουδαϊκό, εδώ.) Το Αττικό ημερολόγιο / εορτολόγιο το ανέφερα απλά ως παράδειγμα, διότι μπορούμε να ξεκινήσουμε τη συζήτηση από τα Κρόνια.

Στον σύνδεσμο περί Κρονίων βλέπουμε πως στην Αθήνα του «Χρυσού Αιώνα» αυτά εορταζόντουσαν την εαρινή ισημερία. (Χμμ… Εγώ βλέπω ανάμνηση της επιδρομής των Ατλάντων, που ξεκίνησε εαρινή ισημερία!)

Όμως, πηγαίνοντας στις εορτές του κρυφού κρόνιου ιερατείου της κλασικής Ρώμης, βλέπουμε πως τα Σατουρνάλια εορταζόντουσαν μέσα Δεκεμβρίου. Θες επειδή -μετά από αρκετούς αιώνες- αντιμετώπισαν πρόβλημα παρόμοιο μ’ αυτό της σημερινής «ολίσθησης» της ημερομηνίας του Πάσχα προς το καλοκαίρι, θες γι’ άλλους λόγους, πάντως στην αυτοκρατορική Ρώμη η εαρινή ισημερία των Κρονίων της Αττικής δεν ίσχυε πιά.

 

Το άρθρο ξεκίνησε από κάποιες σχετικές σκέψεις του γράφοντος. Θυμόμουνα απάνω-κάτω ότι τα Σατουρνάλια έπεφταν Δεκέμβριο, θυμόμουνα ότι οι Φοίνικες (καί λοιποί ομοϊδεάτες τους) θυσίαζαν παιδιά στον Μολώχ, γνώριζα ότι οι σημερινοί «επικυρίαρχοι» λατρεύουν αρχαίες θεότητες, καί σκέφτηκα μήπως η ανθρωποθυσία του Αλέξη Γρηγορόπουλου είχε να κάνει με τα Σατουρνάλια. Έπεσα έξω έντεκα ημέρες.

Πλην όμως, θυμήθηκα καί το ότι σύμφωνα με το Αλεξανδρινό ημερολόγιο / εορτολόγιο, η αρχή του έτους ήταν την 1η Σεπτεμβρίου. (Σήμερα, την ημερομηνία αυτή αρχίζει το εκκλησιαστικό καί το σχολικό έτος.) Ίσως επειδή άρχιζαν οι ετήσιες γεωργικές εργασίες στον Νείλο, κτλ.

Οι προηγούμενες ημέρες, περίπου από 25 μέχρι 31 Αυγούστου, ήταν ημέρες εορτών κι έξαλλων γλεντιών. Αυτό, επειδή γνώριζαν ότι η περιστροφή της Γής είναι παραπάνω από 360 μέρες, όμως, οι πεντέμιση παραπάνω μέρες του πλήρους αστρονομικού κύκλου τους χαλούσαν την αρμονία του 360. Κι έτσι, θεωρούσαν σωστό να μην κάνουν κάποια σοβαρή δουλειά τις μέρες αυτές, μη τυχόν καί γρουσουζευτεί απ’ τη δυσαρμονία. Επομένως, τό ‘ριχναν στο γλέντι καί το όργιο.

Ακριβώς τις ημέρες αυτές του ανεξέλεγκτου γλεντιού αποκεφαλίστηκε ο Ιωάννης ο Πρόδρομος.

Σκέφτηκα, λοιπόν…

…Ενώ πολλοί γράφουν διάφορα γιά την επερχόμενη έναρξη του Γ’ ΠΠ (καί πιθανολογούν παντοιοτρόπως), μήπως ήδη έχουμε διαθέσιμο το κορυφαίο εργαλείο, γιά να προβλέψουμε το γεγονός αυτό – όπως κι άλλα, που κατά τα φαινόμενα θα κάψουν τη γούνα μας;

Στο κάτω-κάτω, και το ευρωπαϊκό μέρος του Β’ ΠΠ άρχισε 1η Σεπτεμβρίου.

Πιθανώτατα θα σας πείσει μιά δοκιμή ταιριάσματος των αρχαίων ημερολογίων με τη σημερινή ειδησεογραφία.

Αλλά, καλού-κακού, αρχίστε να λαμβάνετε τα μέτρα σας.

 

Υγ: Έχω ήδη διαπιστώσει -καί μην ψάχνετε- ότι οι καθαρά αρχαιοελληνικές εορτές / επέτειοι, πχ τα γενέθλια Απόλλωνος καί Αρτέμιδος (13 Μαΐου), ή το κορύφωμα των Παναθηναίων (28 Ιουλίου), ή το κορύφωμα των Ελευσινίων Μυστηρίων (27 Σεπτεμβρίου) δεν «παίζουν» σήμερα. Λογικό, διότι οι σημερινοί κρατούντες δεν έχουν σημεία αναφοράς στην αρχαία Ελλάδα.

Τώρα, θα μου πείς ότι αυτές τις επετείους δεν τις θυμούνται ούτε οι …«αρχαιόθρησκοι», θα τις θυμάται καί θα τις τιμάει ο …Σόρος;

Υγ 2: Τον ίδιο ρόλο (δηλ. της σημερινής «αναπαραγωγής» τους) κατά 90% παίζουν καί εορτές / επέτειοι της Ιστορίας των χριστιανικών αιώνων, που είναι σημαντικές γι’ «αυτούς». Πχ η μέρα (18 Μαρτίου), κατά την οποία κάηκε ζωντανός ο τελευταίος μεγάλος μάγιστρος των Ιπποτών του Ναού του …Κρόνου, ο Ζάκ ντε Μολαί.

Λίγο ψάξιμο στην ειδησεογραφία κι αντιπαραβολή με την Ιστορία, πιθανώτατα θα σας δώσει ένα ακόμη «αντικλείδι» ερμηνείας των γεγονότων της εποχής μας. Απλώς, στο άρθρο αυτό ήθελα να τονίσω τ’ αρχαία ημερολόγια.

Υγ 3: Στο παρόν ήθελα καί να σας δείξω ότι η αρχαιότητα δεν είναι μονάχα αντικείμενο ενασχόλησης φαφούτηδων γερο-καθηγητάδων της Φιλολογίας.

Έχει καί μία πρακτική, πρακτικώτατη πλευρά.

Καί, κάνοντας ακόμη ένα νοητικό βήμα:

Γιατί να έχουν πρακτική, εκμεταλλεύσιμη στις μέρες μας πλευρά μονάχα τα αρχαία ημερολόγια, κι όχι όλα τα υπόλοιπα της αρχαίας Ελλάδας;

Τί σας έχω πεί, γιά το πού θα βρούμε τη δύναμη να τους διαλύσουμε;

 

Advertisements