arxigramma-Kαλημέρα καί καλή χρονιά σας! Ευχαριστώ γιά ευχές, κι ανταποδίδω.

Σήμερα θα σας θέσω ένα αίνιγμα. Διαβάστε προσεκτικά αυτές εδώ τις ιστοσελίδες:

Καί μετά, απαντήστε -αν μπορείτε- στα εξής:

  1. Τί κοινό έχουν αυτές οι ιστοσελίδες. (Δεν εννοώ «τη γραμματοσειρά»! 🙂 Εννοώ απ’ αυτά που μας ενδιαφέρουν.)
  2. Τί κρύβεται από πίσω απ’ αυτό το «κοινό».
  3. Τί μας ενδιαφέρουν εμάς αυτές οι ιστορίες.

Σας υπόσχομαι να εγκρίνω άμεσα τα σχόλια με τις απαντήσεις σας.

Καλή επιτυχία! 🙂

Υγ: Η συνέχεια της ιστορίας θα δημοσιευθεί εδώ, στο παρόν κείμενο, παρακάτω.

Υγ 2: Δυστυχώς, διάγω μπατιροπερίοδο. Αλλοιώς, θα θέσπιζα βραβείο!

Η ΛΥΣΗ – ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

Όλα ξεκίνησαν από την επόμενη λογική σκέψη, που μου ήρθε μετά το άρθρο γιά τις εκκλησίες της Θεσσαλονίκης: Λες να υπάρχουν τίποτε «περίεργες» τοπογραφικές διατάξεις των εκκλησιών καί σε άλλες πόλεις της Ελλάδας;

Άμ έπος, λοιπόν, άμ έργον, να δω τί συμβαίνει – άν συμβαίνει.

Ξεκίνησα από την πόλη που διαμένω, τον Βόλο, λόγωι οικειότητας. Συμπτωματικά, ο Βόλος είναι μία από τις ελάχιστες πόλεις της Ελλάδας (ίσως η μοναδική), που είναι κτισμένες από «λευκό χαρτί». (Τέτοια είναι καί η Ρωμανία, μόνο που …δεν χτίστηκε ακόμη.) Βέβαια, προϋπήρχε ένα χωριουδάκι γύρω απ’ το κάστρο του λόφου των Αγ. Θεοδώρων, συν μερικές ψαροκαλύβες στην ακτή, αλλά ο σημερινός Βόλος είναι καθαρά σχεδιασμένος εξ αρχής καί κτισμένος πάνω σε σχέδια. Του 1865, επί οθωμανικής κατοχής ακόμη.

Σχέδια δύο Ελλήνων αρχιτεκτόνων, σπουδασμένων στο Παρίσι – εξ ού καί ο αυστηρός τετραγωνισμός του κέντρου της πόλης. (Είναι η λεγόμενη «Γαλλική Σχολή», που εφαρμόζεται μέχρι καί σε σχεδίαση κήπων.)

Λοιπόν, μία ματιά από ύψος …γραφείου (ας είναι καλά το Γκούγκλ Έρθ) θα μου έλεγε πολλά – εκτός από τον τρόπο του σκέπτεσθαι των σχεδιαστών. Θα μου έλεγε πχ αν η απόκρυφη παράδοση της διάταξης των εκκλησιών του ιστορικού κέντρου της Θεσσαλονίκης, που χρονολογείται από τον 6ο αιώνα μΧ, διατηρήθηκε μέχρι τον 19ο αιώνα.

Οι πρώτες βιαστικές ενδείξεις υπήρξαν άκρως ενθαρρυντικές πως, όντως, κάτι «παίζει» με τις εκκλησίες: βγήκαν κάτι αποστάσεις ιερού με ιερό ακριβώς 618 μέτρα! Ακριβώς 1,000 μέτρα! Σύμφωνοι, αυτά όλα μυρίζουν την αριθμητική ακολουθία των δυνάμεων του φ = 1.618 . Επαναλαμβάνω, όμως, ότι οι μετρήσεις ήταν σωστές, αλλά το διαφαινόμενο συμπέρασμα βιαστικό. Διότι, προσεκτικότερη ματιά δεν απέδωσε τ’ αναμενόμενα. Ούτε η διάταξη των πλανητών κατά την έκρηξη του Φαέθωνα υφίσταται, ούτε άλλες «φιμπονάτσειες» παύλα «πυθαγορικές» διατάξεις υφίστανται. (Λέγε με «πεντάλφα»! 🙂 )

Κάτι πολύ φτωχικές ευθύγραμμες διατάξεις υφίστανται, συν κάτι γωνίες (ανά τρείς εκκλησίες) εντελώς τυχαίες.

Οπότε, εύλογη η απορία του γράφοντος: Μα, καλά! Ο Αριστοτέλης Ζάχος (που σχεδίασε τις τρείς σπουδαιότερες σημερινές εκκλησίες του Βόλου) υπήρξε καί αρχιτέκτων, καί …τέκτων σκέτο (ποδίτσας). Άρα, κάποια πράγματα όφειλε να τα γνωρίζει καί «όφειλε» να τα εφαρμόσει, όπως ο ομόλογός του (καί συν-ποδίτσας) Τσίλλερ.

ntua_old

Τη βλέπετε τη γωνία τομής 36° (κορυφή πεντάλφας) στις σκάλες του ΕΜΠ (έργο Τσίλλερ) ;

Ωραία, αναγνωρίζω ότι υπήρξε αναγκαιότητα να προσαρμόσει τα σχέδιά του σε ήδη διαμορφωμένα οικόπεδα – καί δη, σ’ αυτά που του παραχώρησε ο τότε Δήμος Βόλου. Καί δή, σε μερικά, στα οποία ήδη υπήρχαν εκκλησίες. Εφ’ όσον, όμως, δεν άφησε αναφορά στα «πυθαγορικά», παρεκτός κάτι ψιλά με τις αποστάσεις των ιερών (παρένθεση: τον 19ο αιώνα, τα τοπογραφικά όργανα ήταν ήδη αρκετά ακριβή), γιατί δεν το έπραξε;

Την απάντηση θα μου την έδινε ένα διαδικτυακό ψάξιμο στην ιστορία των ναών, καί σε φωτογραφίες του «παλιού, ωραίου Βόλου». (Με τις όμορφες μονοκατοικίες με τους κήπους, κτλ κτλ κτλ. Τον οποίο οι πάντες σήμερα θρηνούν, αλλά οι πάντες έσπευσαν να ξεπατώσουν. Οι μεν φτωχοί εξ ανάγκης, οι δε πλούσιοι εξ αιτίας βλακώδους μιμητισμού – μη τυχόν καί χάσουν την υπέρλαμπρη ζωή σε διαμέρισμα, καί δεν τους πουν «μοντέρνους». ‘Ντάξ’, καί οι σεισμοί του 1954-55 είναι αιτία …κατεδαφίσεως, αλλά δεν πρέπει ν’ αποτελούν αιτία …δικαιολογιών.)

Ως ερασιτέχνης φωτογράφος, αναζήτησα πρώτα τις φωτογραφίες. Καί… σαρπράϊζ!!! Ο πρώτος λαγός βγήκε απ’ το καπέλλο: Οι φωτογραφίες του παλιού (όμορφου, χιλιοτραγουδισμένου, κτλ) Βόλου σταματάνε κάπου το 1905 οι παλιότερες. Μα… η φωτογραφία είναι εφεύρεση της δεκαετίας του 1840, αν θυμάμαι καλά. Επί κάποιες δεκαετίες ως δαγεροτυπία, μετά ως φωτογραφία (ασπρόμαυρη) όπως την ξέραμε μέχρι σήμερα (με αρνητικό φίλμ) – μέχρι σήμερα, πριν γεμίσουν τον τόπο τα κινητά τηλέφωνα που φωτογραφίζουν. Άρα, υπήρχαν φωτογραφίες καί προ του 1905, αν καί η διαδικασία να φωτογραφήσεις ήταν επίπονη. (Ογκώδης εξοπλισμός.)

Επίσης, αν υποθέσουμε ότι τους καιρούς εκείνους με τη φωτογραφία ασχολήθηκαν άνθρωποι, που ήδη είχαν χρήματα (άρα, τότε η φωτογραφία δεν ήταν κοινό αγαθό), λέτε στον Βόλο να μην ήρθε κανένας τουρίστας με …χρήματα καί φωτογραφική μηχανή; Σίγουρα ήρθε. Καί τι φωτογράφησε ο περιηγητής μας απ’ την πόλη του Βόλου, αν όχι τους ναούς, συν μερικά δημόσια κτίρια της προκοπής;

Φωτογραφίες, όμως, προ του 1905, καί δη ναών, πουθενά στο Ιντερνέτι! Ούτε κάν ζωγραφικές αναπαραστάσεις των εκκλησιών!

Πριν αναρωτηθώ αν μπορώ να βρω τέτοιο υλικό σε ιδιωτικές συλλογές (καί μη αναρτημένο στο Διαδίκτυο), σκέφτηκα πως κάτι βρωμάει εδώ – καί δικαιώθηκα. Μιά ματιά σε ιστορικές ιστοσελίδες, όπως αυτές που σας παρέθεσα στην αρχή, ήταν αρκετές να καταλάβω πως κάποιοι ήθελαν να εξαφανίσουν τα τεκμήρια ενός «εγκλήματος»!

Τελετουργικός εμπρησμός του μητροπολιτικού ναού της πόλης ακριβώς επάνω στο θερινό ηλιοστάσιο… (Καί μη μου πεί κανείς τη λέξη «τυχαίο», θα φάει μπουνιά!) Άλλοι, πάλι, …βιαστικοί αυτοί, κάνουν θυρανοίξια επάνω στο χειμερινό ηλιοστάσιο! Δεν περίμεναν τέσσερεις μέρες, να εορτάσουν με ιδιαίτερη λαμπρότητα μία απ’ τις μεγαλύτερες εορτές της Χριστιανοσύνης!

Καί διάφορα άλλα τέτοια. Πχ μερικές δεκαετίες αργότερα, έχουμε εγκαίνια ενός απ’ τους ναούς του Α. Ζάχου στις 27 Ιουλίου. (Στις 28 ήταν η κορύφωση της αρχαίας εορτής των Παναθηναίων.)

Θα μου πείς ότι τα ηλιοστάσια τη δεκαετία του 1890 ήταν …με το παλιό ημερολόγιο. Καί ότι, αυτοί που υπαινίσσομαι (ως δυτικόφρονες), το ήξεραν καλά ποιά ημερομηνία δείχνει το νέο. Σύμφωνοι, αλλά καί η Εκκλησία της Ελλάδος τότε ακολουθούσε το παλιό ημερολόγιο – κι έχει σημασία αυτό που λέω, την οποία θα τη διαπιστώσετε παρακάτω.

Συνεπώς, έχουμε το χίλια τοις εκατό βέβαιο συμπέρασμα: Η δεκαετία του 1890 υπήρξε (τουλάχιστον γιά τον Βόλο) περίοδος ιδρύσεως νέων ναών, ή -με το στανιό- επανιδρύσεως παλαιοτέρων. Ενώ, όμως, δεν μπορούσα να καταλάβω την αιτία αυτού του οικοδομικού οργασμού (μόνον η λαμογιά των τότε κομματόσκυλων να εισπράττουν χοντρά κρατικά λεφτά, καί δη με το ζόρι, μπορούσε να ήταν αιτία – αλλά τόσο πολύ πιά; ), όπως δεν καταλάβαινα την αιτία να μην υπάρχουν φωτογραφίες των ναών κατά τον 19ο αιώνα, μία άλλη παράλληλη έρευνά μου έβγαλε …λαγουδάκια!

Έψαχνα, που λέτε, γιά τις συμβολικές ιδιότητες της Θεάς Αφροδίτης (ξέρετε… πεντάλφα, αρχαίες απόκρυφες γνώσεις, κτλ – τά ‘χουμε πεί), καί τους «χριστιανικούς» συμβολισμούς της Θεάς, όπως το Ρόδον το Αμάραντον. (Αυτός ο συμβολισμός αναφέρεται στην Παναγία, αλλά μάλλον αστόχως. Το τριαντάφυλλο είναι ένα από τα σύμβολα της Αφροδίτης Αποστροφίας.) Τα συζητούσα, λοιπόν, αυτά, με μία απ’ τις Διοτίμες μου, η οποία αρέσκεται να κάνει βόλτα στον θαλασσινό αέρα του Πειραιά καί των Φαλήρων, καί γνωρίζει την περιοχή καλά.  «- Ξέρεις,», μου λέει, «στον Πειραιά υπάρχει ναός αφιερωμένος στο Ρόδον το Αμάραντον!»

(επόμενο)

Advertisements