οιτάξτε το ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης – δηλ. την περιοχή που κρατάει τουλάχιστον απ’ τους πρωτοβυζαντινούς χρόνους. Μία καταγραφή της θέσης μερικών εκκλησιών παρουσιάζεται στο παρακάτω τοπογραφικό:

Οι απεικονιζόμενες θέσεις αντιστοιχούν κατά σειρά στους εξής ναούς:

  1. Ροτόντα.
  2. Άγ. Παντελεήμονας.
  3. Παναγία Δεξιά.
  4. Υπαπαντή.
  5. Παναγούδα.
  6. Άγ. Αθανάσιος.
  7. Άγ. Αντώνιος.
  8. Αχειροποίητος.
  9. Αγ. Κωνσταντίνου και Ελένης.
  10. Αγ. Σοφία.
  11. Κοίμηση της Θεοτόκου.
  12. Άγ. Δημήτριος.
  13. Μονή Αγ. Θεοδώρας.
  14. Άγ. Γρηγόριος ο Παλαμάς.

Γιά να ξεκινήσω τη μελέτη μου, εκτός απ’ την Αχειροποίητο και την Αγ. Σοφία, έλαβα υπ’ όψη μου τη Ροτόντα,…

…συν την Παναγία Δεξιά


Να και μία εκκλησία, που σημαδεύει
ακριβώς τη μαθηματική ανατολή!

…και την Υπαπαντή

…με τις δύο τελευταίες να βρίσκονται πολύ κοντά στη Ροτόντα. Συν τον (πολιούχο) Άγιο Δημήτριο, την «εμβληματική» εκκλησία της Θεσσαλονίκης.

Αυτή η επιλογή ήταν αρκετά αυθαίρετη, αλλά βρισκόμουνα στο στάδιο των δοκιμών, άρα δεν πείραζε.

Ένα άλλο κριτήριο που χρησιμοποίησα (διότι ήξερα πολύ καλά πλέον τί ακριβώς έψαχνα), ήταν οι εκκλησίες να είναι οπωσδήποτε της πρώϊμης βυζαντινής εποχής. Βέβαια, πολύ κοντά στη Ροτόντα υπάρχει και ο Άγ. Παντελεήμονας, αλλά δεν τον έλαβα υπ’ όψη μου. Μπορεί να έκανα και λάθος, μπορεί και όχι – μπορεί, δηλαδή, στην αρχική φάση της έρευνας να ήμουν απλά τυχερός, που δεν συμπεριέλαβα τη συγκεκριμένη εκκλησία. Δεν γνωρίζω. Πάντως, το αποτέλεσμα με δικαίωσε. Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα και να δείτε όμορφες φωτογραφίες, μία καλή σύνοψη της ιστορίας κάθε εκκλησίας (απ’ αυτές που εξετάζουμε), βρίσκεται εδώ.

Ποιό είναι, τώρα, το ζητούμενο απ’ όλ’ αυτά; τί έψαχνα; Μα, τις αποστάσεις των εκκλησιών αυτών απ’ τη Ροτόντα. Νά τες (σε μέτρα) :

Αν αυτός ο πίνακας δεν σας λέει τίποτε, τότε ίσως σας λένε οι λόγοι των αποστάσεων. Νά ‘τοι:

(Τα αστεράκια στην Αγία Σοφία δείχνουν πως
αυτή η απόσταση είναι ο κοινός παρονομαστής
στους λόγους αποστάσεων.)

Ακόμη τίποτε; Δεν αντιλέγω! Κι εμένα μου ξύνισαν στην αρχή αυτά τα νούμερα, αλλά είχα μία καλύτερη ιδέα.
Οι μετρήσεις αυτές έγιναν πριν ενάμισυ χρόνο με το εργαλείο μετρήσεων του Google Earth, και απο το «γεωμετρικό κέντρο» της Ροτόντας προς το αντίστοιχο κάθε ναού. Ωστόσο, επειδή κάποια πράγματα τα βλέπω (λόγωι εμπειρίας) πολύ πριν τα δει ο κοινός θνητός, δοκίμασα δεύτερο σύνολο μετρήσεων, από το κέντρο της κόγχης του ιερού της Ροτόντας, προς το αντίστοιχο του κάθε ναού. Γιατί; Μα, επειδή το πλέον ιερό σημείο σ’ έναν ορθόδοξο χριστιανικό ναό είναι το …ιερό του!

Το αποτέλεσμα:

Κι επειδή ο -γεωστάσιμος- δορυφόρος του Google Earth φωτογραφίζει υπό γωνία (υπολογίζω να βρίσκεται κάπου επάνω απο την Εύβοια και ανατολικά, προς το Αιγαίο), άρα αλλοιώνει κατά ένα ποσοστό, αυτές τις μέρες ξαναπήρα μετρήσεις με το αντίστοιχο εργαλείο στο site του Κτηματολογίου. Προέκυψε ο τελευταίος -και ακριβέστερος- πίνακας της σειράς:

Εξακολουθείτε να μη θυμάστε τίποτε, έ; Δεν πειράζει, θυμάμαι εγώ! 🙂 Θα σας αποκαλύψω το μυστικό στην αμέσως επόμενη συνέχεια.

Αλλά… ούτε μία υποψία, βρε παιδιά; Γιατί η Ροτόντα, ας πούμε, γι’ αρχή των μετρήσεων; Δεν σας βάζει σε σκέψεις αυτό;

Advertisements