υσικα, τίποτε δεν μένει στάσιμο – όλα εξελίσσονται. Οι μεταπολεμικες εξελίξεις παρουσιάζουν ραγδαίο ρυθμο αλλαγης, ειδικα με την έλευση των «μαζικων» ηλεκτρονικων υπολογιστων. (Υπήρχε εποχη, κατα τη δεκαετία του 1950, κατα την οποία ο ηλεκτρονικος υπολογιστης κατασκευαζόταν «επι παραγγελίαι«!)
Πράγμα που σήμαινε περισσότερα μυαλα να δουλεύουν πάνω στα ίδια πράγματα. Πράγμα που σήμαινε πολλες νέες ιδέες, μια που η βάση εργασίας ήταν δεδομένη και -κατα το μάλλον, ή ήττον- σταθερη.

4. Το σήμερα – Έσελον

Το διαβόητο σύστημα Έσελον (= ηγεμων), για το οποίο σίγουρα θά ‘χετε μάθει απ’ το Διαδίκτυο, είναι η μετεξέλιξη των πάλαι ποτε αποκρυπτογραφικων συστημάτων του Β’ ΠΠ. Μόνο που χρησιμοποιείται περισσότερο για παρακολούθηση πολιτικων συνομιλιων – που αποτελουν τον κύριο όγκο της σημερινης επικοινωνίας.
Αυτο αποτελείται απο ένα σύνολο κεραιων, που μοιάζουν με τεράστια μπαλάκια του γκόλφ. Όχι ακριβως οι κεραίες, αλλα το κάλυμμά τους. Απ’ αυτες, η μοναδικη μέσα στον ελλαδικο χώρο βρίσκεται στη στρατιωτικη βάση του Ακρωτηρίου, στην Κύπρο.

Το σύστημα αυτο δουλεύει ως εξης: Οι κεραίες (λαθρο)συλλέγουν κάθε συχνότητα που «πετάει» απο κεραία σε κεραία. Αμέσως, κι αφου γίνει εντοπισμος του πομπου, κάθε κεραία ρίχνει το περιεχόμενο της υποκλοπης σ’ ένα δίκτυο απο τερατώδεις υπολογιστες, που βρίσκεται στις ηπαπάρα, στο Φόρτ Μηέηντ («Μέαντε», γράφεται, άμα θέλετε να ψάξετε).
Εκει, οι υπολογιστες αυτοι, με βάση λεξικα απο κάθε γλώσσα, αποθηκευμένα στη μνήμη τους, κάνουν ξεδιάλεγμα – και αν βρουν προκαθορισμένες «ύποπτες» λέξεις, πετάνε το περιεχόμενο της συνομιλίας στον εκτυπωτη. Με τον σημερινο όγκο επικοινωνιων, είναι αδύνατον ένας άνθρωπος να κάνει το ξεδιάλεγμα αυτο.
Βέβαια, εννοείται πως προηγείται αυτόματη μετάφραση απο οποιαδήποτε γλώσσα προς την Αγγλικη.

Εαν γνωρίζουν ότι η συνομιλία γίνεται πχ στην Ελλάδα, απο πχ Έλληνα υπουργο προς τον πχ αρχηγο ΥΠΕΘΑ, και η σύγκριση με το λεξικο δεν βγάλει καμμία ελληνικη λέξη, τότε σημαίνει ότι η συνομιλία είναι κρυπτοφωνημένη – άρα, πριν τον εκτυπωτη παρεμβαίνει ακόμη μία διαδικασία, η εύρεση αντικλειδιου. Όπως ακριβως με τις «βόμβες»! Δοκιμη αντικλειδιου, ξαναπέρασμα απ’ τη σύγκριση με το λεξικο, και ξανα απ’ την αρχη.
Μόνο που, σήμερα έχουν την πολυτέλεια να παραλείπουν την αρχικη μαθηματικη ανάλυση. Περνάνε κατ’ ευθείαν στη «μπουλντόζα», μια που οι υπολογιστες τους είναι ταχύτατοι.

Θα με ρωτήσετε, εαν η συνομιλία είναι προφορικη, πώς γίνεται να πάει στον εκτυπωτη; Μα… με πρόγραμμα αναγνώρισης φωνης! Απο πού, νομίζετε, ξεκίνησαν όλ’ αυτα τα όμορφα προγράμματα γι’ αυτόματη μετάφραση, ή αναγνώριση φωνης, και βρέθηκαν στο εμπόριο; 🙂
Κι όχι μόνο… Τα προγράμματά τους κάνουν αναγνώριση και του φωνότυπου, δηλαδη του ποιος ακριβως μιλάει!… επειδη κάθε άνθρωπος έχει μοναδικη φωνη, όπως έχει μοναδικο δακτυλικο αποτύπωμα. Μία και μοναδικη φορα στη ζωη σου να έχεις μιλήσει σε υπεραστικο τηλεφώνημα, σ’ έχουν καταγράψει στη βάση δεδομένων τους!

Βέβαια, υπάρχει και η περίπτωση -ειδικα στα γραπτα μηνύματα των πρεσβειων- ο αποστέλλων το μήνυμα να κάνει αλλοίωση λέξεων. (Το «Γκαμπό Γκζστρατηγκείγειο», που λέγαμε.) Πλην όμως, οι περισσότερες τηλεφωνικες επικοινωνίες είναι απροστάτευτες, οι δε πρέσβεις (κατα κανόνα οι δικοι μας) συνήθως είναι γόνοι «καλων οικογενειων», καλομαθημένοι, και της Νομικης. Άρα, δεν το πολυψάχνουν το πράγμα, να πάρουν όλα τ’ απαραίτητα μέτρα προφύλαξης.
Μόνο οι στρατοι παραμένουν, να τινάξουν την αυτόματη σύγκριση με τα λεξικα στον αέρα.

Άλλες μεταπολεμικες βελτιώσεις είναι: (α) η πλήρης ψηφιοποίηση των τηλεφωνικων επικοινωνιων και (β) το ότι πλέον χρειάζονται δύο κλειδια, ένα για την κρυπτογράφηση, κι ένα για την αποκρυπτογράφηση. (Στον Β’ ΠΠ έκανες και τις δύο δουλειες με το ίδιο.) Άρα, και να βρεις (μόνον) το πρώτο, δώρον άδωρον.

Κρατήστε:

  • Τον αυτοματισμο των διαδικασιων.

5. Γραμμικη Β’

Απο μια παράξενη συγκυρία, ο άνθρωπος που επανανέγνωσε τη Γραμμικη Β’, είχε δουλέψει και στο Μπλέτσυ Πάρκ. Στις «βόμβες»!
Ο Μιχαήλ Γεώργιος Φραγκίσκος Βέντρις (εδω κι εδω), σε ηλικία 14 ετων, ως μαθητης, είχε παρευρεθει σε μία παρουσίαση πινακίδων με Γραμμικη Β’ σ’ ένα μουσείο, την οποία έκανε ο «πολυς» Άρθουρ Ήβανς (εδω κι εδω). Ο Βέντρις εντυπωσιάστηκε, που ο Ήβανς του είπε -σε σχετικη ερώτηση- ότι αυτες οι πινακίδες δεν έχουν ακόμη αναγνωστει… και τό ‘βαλε σκοπο της ζωης του να τις (επαν)αναγνώσει!

Η αλήθεια είναι, πως ο Βέντρις ήταν πολυ νέος, για να δουλέψει ως (πλήρως εκπαιδευμένος) αποκρυπτογράφος στο Μπλέτσλυ Πάρκ. Μάλλον τον προσέλαβαν εκει, επειδη μιλούσε Πολωνικα ως δεύτερη μητρικη του γλώσσα (απο την Πολωνέζα μητέρα του Άννα-Ντορότα Γιάνας), για να χρησιμεύσει ως διερμηνέας για τους Πολωνους Μαθηματικους, που δούλευαν τις «βόμβες».
Μετα απο δύο χρόνια, είτε οι Πολωνοι Μαθηματικοι έμαθαν αρκετα Αγγλικα, είτε ο Βέντρις παραέγινε περίεργος! Έχωνε τη μούρη του εκει, όπου δεν έπρεπε.
Θυμάστε, που λέγαμε, ότι τα υποβρύχια του Κρίγκσμαρίνε είχαν Ενίγκμα τεσσάρων στροφείων; Έ, λοιπον, τα ίδια υποβρύχια χρησίμευαν και σε άκρως απόρρητες αποστολες, όχι ακριβως πολεμικες. Όπως αυτο, που βυθίστηκε λίγο παρακάτω απ’ τη Τζιά, το 1943 – και κανεις, ακόμη και σήμερα, δεν γνωρίζει το πώς και το γιατί.

Τί γύρευε εκει; Άααααα… Αυτο ακριβως που γύρευε ο «Βρεταννικος» (ο οποίος πάλι βυθίστηκε απο μη πλήρως εξακριβωμένη αιτία) κατα τη διάρκεια του Α’ ΠΠ στην ίδια περιοχη, κι αυτο που γυρεύει μεταπολεμικα ο «Έκτος Στόλος» των ηπαπάρα, και κάνει συχνα βόλτες στην περιοχη: να μελετήσει εξακριβωμένες χωροχρονικες ανωμαλίες!

Φαίνεται πως ο Βέντρις είδε κάποιο σχετικο αποκρυπτογραφημένο σήμα, για το οποίο δεν είχε «διαβάθμιση»… και φαίνεται πως αυτον τον έπιασαν στα πράσσα ανώτεροί του. Τρώει, λοιπον, ένα σούτ για τα βομβαρδιστικα, ως ραδιοναυτίλος. (Η Γουϊκιπήντια λέει το 1942, αλλα όχι – ήταν το 1943. Δηλαδη, το σήμα προερχόταν απ’ τον -ήδη σε λειτουργία- «Κολοσσο»!)
Θα πήγαινε στο μέτωπο, αν -σε ηλικία 21 ετων- δεν ήταν ήδη παντρεμένος με παιδι… και τη γλύτωσε, επειδη ο σχετικος στρατολογικος νόμος (του 1913, αν θυμάμαι καλα) είχε αλλάξει. Οι Άγγλοι, κατα τον Α’ ΠΠ, επειδη κάποια στιγμη ξέμειναν απο φαντάρους, στρατολογούσαν άντρες μέχρι και 57 (!!!) ετων, άσχετο αν αυτοι ήταν παντρεμένοι, ή παντρεμένοι με παιδια. Μ’ αυτον τον τρόπο, όμως, έχασαν στο μέτωπο την μεγάλη μορφη της Φυσικης και της Χημείας, τον Μόζλυ (Moseley – όσοι-ες θυμάστε τα μαθήματα Χημείας απ’ το Γυμνάσιο και το Λύκειο, θα τον θυμηθείτε).
Κι επειδη το πάθημα έγινε μάθημα, άλλαξε ο νόμος.

Τέλος πάντων, ο Βέντρις γλύτωσε απ’ τη λαίλαπα του Β’ ΠΠ. Στο μεταξυ, την άνοιξη του 1939, ο Αμερικανος Αρχαιολόγος Carl Blegen (μαζι με τον Έλληνα Αρχαιολόγο Κουρουνιώτη) βρήκαν στην Πύλο (στο ανάκτορο του Νέστορα) κάπου 600 νέες πινακίδες με Γραμμικη Β’. Αυτες που είχε δει ο Βέντρις στην ξενάγηση, ήταν απ’ τις ανασκαφες του Ήβανς στην Κρήτη. Οπότε, μαζεύτηκε αρκετο υλικο για μελέτη!
Εαν κάποιος, κάποτε, γυρίσει σε ταινία όλη αυτη την ιστορία, θα φτιάξει ένα απο τα γοητευτικότερα φίλμς όλων των εποχων!… Καλοκαίρι του ’40, λοιπον, και όλη η Ελλάδα καταλαβαίνει ότι οι Ιταλοι θα μας ριχτούνε. Τον Σεπτέμβρη του 1940 ο Μπλέγκεν φεύγει απ’ την Ελλάδα για την πατρίδα του με …πλοίο (πολυ επικίνδυνο… η Μεσόγειος ήταν ήδη εμπόλεμη ζώνη), με μια βαλίτσα επαγγελματικες, καθαρες φωτογραφίες των πινακίδων… οι οποίες πινακίδες ασφαλίζονται στο θησαυροφυλάκιο της Τραπέζης της Ελλάδος!

Ευτυχως, φτάνει κι ο Μπλέγκεν σπίτι του σώος κι αβλαβης, μαζι με τη βαλίτσα με τις φωτογραφίες, και κάποια στιγμη κάνει δημοσίευση. Ο Βέντρις τη διάβασε (παρακολουθούσε συστηματικα τα περιοδικα Αρχαιολογίας) και πέταξε τη σκούφια του! Έφτιαξε, λοιπον, δικα του αντίγραφα απ’ το υλικο (ήταν φοιτητης Αρχιτεκτονικης και καλος σκιτσογράφος), και ρίχτηκε στη μελέτη.
Όπως καταλαβαίνετε, έπρεπε να κάνει πολλα πράγματα μαζι: να δει σε ποια γλώσσα αντιστοιχουν οι πινακίδες, να κάνει δοκιμες, να κάνει συγκρίσεις.

Ο Βέντρις στην αρχη υπέθεσε ότι αυτες οι πινακίδες είναι στην Ετρουσκικη γλώσσα, και όχι στην Ελληνικη. Σήμερα, το σκεπτικο αυτο μας φαίνεται λάθος, αλλα τότε ήταν απόλυτα σωστο: ο ίδιος ο -καθόλου ηλίθιος και καθόλου άσχετος- Ήβανς (μεταξυ των άλλων και έμμισθος πράκτορας της ΜΙ6), όταν ανέσκαπτε την Κρήτη, περίμενε να βρει απομεινάρια ενος προελληνικου, μη-ελληνικου πολιτισμου. (Κι αυτο είναι απόλυτα σωστο! Φίλοι Κρητικοι, όσοι τυχον διαβάζετε αυτες τις γραμμες, μην τσινάτε. Θα τα εξηγήσουμε όλα -και- στον επίλογο του «Δημητράκη»! Είσαστε παιδια του Δαίδαλου, κι όχι του Μίνωα, και μεγάλη σας -και δικη μας- τιμη!) Φυσικα, επειδη ο Ήβανς ήταν φίρμα την εποχη εκείνη, λογικο είναι να επηρέασε άτομα, όπως ο Βέντρις.
Τα Ετρουσκικα, τώρα, γράφονται με Ελληνικα γράμματα, δηλαδη διαβάζονται πανεύκολα, αλλα κανεις (; ) δεν καταλαβαίνει τη σημασία των λέξεων που προκύπτουν. Αυτο, τουλάχιστον, είναι η «επίσημη» θέση. Στην πραγματικότητα, δεν θέλουν να το παραδεχθουν: πρόκειται επίσης για Ελληνικα… πλην, όμως, δύο εξελικτικα στάδια πίσω απ’ τα Ελληνικα των Μυκηναίων.

Ο Βέντρις δεν τό ‘βαλε κάτω. Κατάλαβε – όπως κι άλλοι μελετητες- ότι τα εκατον τόσα ιδεογράμματα της Γραμμικης Β’ αναπαριστουν συλλαβες, κι όχι μεμονωμένους χαρακτήρες. (Σήμερα γνωρίζουμε πως τα ογδοντατόσα είναι συλλαβες, και τα υπόλοιπα τριάντα περίπου είναι …στενογραφία!) Άρα, προχώρησε αμέσως σ’ αυτο που ονόμασε «κάνναβο»: έναν πίνακα με τις βασικες φωνηεντικες αξίες σε στήλες, και τις βασικες αξίες συμφώνων σε γραμμες.
Μετα, έκανε τις δοκιμες του, έφαγε τα μούτρα του (αυτη η διαδικασία στις θετικες επιστήμες λέγεται «trial and error» – δοκιμη και λάθος), άλλαξε τις θέσεις των ιδεογραμμάτων στον κάνναβο καμια εικοσαρια φορες, αλλα κάποια στιγμη βρήκε την άκρη, κι έκανε ανακοίνωση στο BBC (το 1952), προσκεκλημένος απο ένα ζευγάρι φίλων του, ραδιοφωνικων παραγωγων.
Απο εκει και μετα, η εξέλιξη της Μυκηνολογίας υπήρξε ραγδαία. Ασχολήθηκαν και οι λοιποι Φιλόλογοι, έγιναν επιστημονικες ανακοινώσεις, κτλ κτλ κτλ.

Εκείνο, που έδωσε την άκρη του νήματος στον Βέντρις, ήταν η παρουσία μερικων λέξεων σε πινακίδες της Κρήτης, και η απουσία τους σ’ αυτες της Πύλου. Και αντίστροφα. Άρα, αυτες οι λέξεις ήταν τοπωνύμια! Έτσι, η πρώτη μυκηναϊκη λέξη που «έσπασε», ήταν αυτη εδω:

(Συνγώμη, δεν βρήκα καμια καλύτερη φωτογραφία.)

Αμνισσός!!! Α-μι-νί-σο!

Μια όμορφη παραλία, κοντα στο σημερινο Ηράκλειο… όπου, τον καιρο του Μίνωα, αγκυροβολούσε ο εμπορικος κι ο πολεμικος στόλος. Κι όπου, το 1627 πΧ, με την έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας, ήρθε το -ύψους 15 και πλέον μέτρων- τσουνάμι κι έκανε τον στόλο κολυμπηθρόξυλα. (Τί νόμιζες, κύριε Μίνωα; ότι το να ρίχνεις ανθρώπους ζωντανους, να τους φάει ο Μινώταυρος, θά ‘μενε απλήρωτο; )
Απο εκει και μετα, το να συμπληρωθει το σταυρόλεξο της Γραμμικης Β’ ήταν θέμα χρόνου.

– Και σήμερα διαβάζουμε τα πάντα στη Μυκηναϊκη, ρε Εργοδότη;

Όχι, υπάρχουν ακόμη μερικα κενα. Πχ έχει προκύψει λέξη do-do-jo, για την οποία κανεις δεν ξέρει τί σημαίνει! («Δοδοίο»; δηλαδη κάποιος αχρηστευμένος τύπος ευκτικης του «δίδω»;…)
Το λυπηρο είναι, ότι οι προφεσσόροι μας δεν έχουν κάνει ακόμη τον κόπο να βάλουν ταμπελίτσες στις βιτρίνες των μουσείων, να ερμηνεύουν τις μυκηναϊκες λέξεις, που αναγράφονται επάνω στα εκθέματα. Γιατί; Εμένα περιμένουν;
Πρέπει δηλαδη ο υποφαινόμενος να διαβάζει απάνω σε πιθάρι, στο μουσείο της Θήβας, τη λέξη «γουανακάτερο» (ανάκτορο), μπροστα σε έκπληκτους τουρίστες; Κι ο έφορος του συγκεκριμένου μουσείου, ο κύριος Αραβαντινος γιατί δεν το φρόντισε, τη στιγμη που έχει προλογίσει την ελληνικη έκδοση του βιβλίου του συγγραφέως …Αγγιστρέως (ή …Πόρνου 🙂 ) για τη Γραμμικη Β’; (Εδω παρακάτω.)

Πάντως, αν θέλει η νύν υπουργος «Παιδείας» να κάνει οικονομία, μπορει ν’ απολύσει όλους τους καθηγητάδες της Φιλοσοφικης, και να τους αντικαταστήσω επαξίως εγω! Τί λέτε; 🙂

Απ’ όλα τα παραπάνω, συγκρατήστε:

  • Το ότι ο «μίτος της Αριάδνης» δεν έχει συγκεκριμένη μορφη. Ανάλογα με την εξυπνάδα μας, αυτοσχεδιάζουμε!

Advertisements